• Antep_isi_01.jpg
  • Antep_isi_02.jpg
  • Antep_isi_03.jpg
  • Antep_isi_04.jpg

Antep İşi Nakış İşlemeciliği Üretim Süreci

Antep işi nakışta, çekilen teller kalınlık ve inceliğine göre çeşitli gruplara ayrılır:

1- Kesilen iplik sayısı ile bırakılan iplik sayısı eşit olan ajurlar (mercimek, filtre)
2- Kesilen iplik sayısı az bırakılan iplik sayısı fazla olan ajurlar (ciğerdeldi, cemaliyen )
3- Kesilen iplik sayısı fazla bırakılan iplik sayısı az olan ajurlar (örümcek, kartopu)
4- Fantezi ajurlar, kesilen ve bırakılan iplik sayısı uygulanacak ajura göre ayarlanır.

Antep işinde susma ve ajur olmak üzere iki temel teknik yöntem kullanılmaktadır;

Susma, kumaş ipliğinin sayılarak kumaşa işlenmesi, ajur ise kumaşta boşluklar yaratması için iplerin kesilerek çekilmesidir. 7 temel ajuru bulunan Antep işinin ajurları çeşitli kombinasyonlarla 100'ün üzerine çıkar. Antep işi ajurlarıyla doğadan alınabildiği gibi geometrik motifler, insan ve hayvan desenleri işlenebilir. Antep işinin file işi adı verilen ve kumaştan yoğun şekilde tel çekilerek işlenen çeşidinde marullu, bebekli, karanfilli gibi klasik desenlerin yanında modern tasarımlı motifler de işlenir.

Antep işinin üretim, işlenecek modele göre telinin çekilmesi ile başlar. Tel çekme, kumaşın atkı ve çözgü ipliklerinin jilet ve makas yardımıyla boşaltılmasıdır. Tel çekiminden sonra kumaş gergef adı verilen ahşap çerçeveye gerdirilerek karelerin kenarları dolanır, yani kaneviçelendirilir. Daha sonra müşteri tarafından talep edilen motifler kumaşa işlenir. Çitime, Çiti badem, Mercimek, Ciğer deldi, Kartopu, Cemaliyan, Örümcek gibi temel iğne teknikleri uygulanarak işlenen klasik nakışlar genellikle çiçek, yaprak, meyve, insan motifli ve geometrik desenlidir. 7 temel deseni bulunan Antep işinde işleyenin tercihine göre yüzün üzerinde farklı motifin uygulanması mümkündür. Bir çok teknik bir arada kullanılarak çeşitli örtüler yapıldığı gibi, sadece susma ve mercimek teknikleri ile yapılan çalışmalar da bulunur.

Antep işi nakış işlenirken her iki el de kullanılır. Elin biri kumaşın üstünde, diğeri altında çalışır. Kumaş gergefte gergin olmalı, antika iplikleri iç tarafa getirilmeli, işleniş yönü verev, yani çapraz olmalı ve iplikler ucu kıvrık nakış makası ile kesilmelidir. Nakışın işlemesinin ardından kumaş ve işlemenin cinsine göre, ürünün estetiği ile sağlamlığını artırmak amacıyla antika tek dikişle köşe çevirme, iğne oyası, saçak ya da makrame dikme gibi kenar temizleme teknikleri uygulanır. Son olarak nakış dikkatle ütülenir.

Antep işi nakışta kullanılan iğne teknikleri standart olmasına karşın, söz konusu iğnelerle çok farklı ve özgün desenler oluşturmak mümkündür. Kendine özgü desen oluşturanlar işledikleri nakışın benzersiz olması için eserlerini her yerde teşhir etmez, diğer nakış işleyenlerin modeli almalarına engel olmaya çalışırlar. Böylece görenlerin kendini takdir etmelerini sağlayan nakışçı, ustalığını da kanıtlamış olur.

İpekyolu Kalkınma Ajansı 2010 yılı İktisadi Gelişme Mali Destek Programı kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği İpekyolu Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup, içerik ile ilgili tek sorumluluk Gaziantep Ticaret Odası’na aittir.