• Bakircilik_01.jpg
  • Bakircilik_02.jpg
  • Bakircilik_03.jpg
  • Bakircilik_04.jpg

Bakırcılığın Geçmişten Günümüze Kullanım Alanları

Gaziantep, Adıyaman ve Kilis'te bakırdan üretilen eşyalar arasında neler yoktur ki;

- Yemeklerin ısıtılıp servis edildiği sahanlar; Çirtikli sahan, Çukur sahan, Kapaklı sahan, kaymak sahanı.
- Yemeklerin kızartıldığı veya pişirildiğ tavalar; Yağ tavası, kızartma tavası, Pilav tavası, Ötçe tavası.
- Su ve ayran konulan maşrapalar, içildiği taslar,
- Yüz yıkamak ve abdest almak için kullanılan ibrikler,
- Salonların vazgeçilmez süsü paşa mangalı.
- Tatlı pişirmede, serviste kullanılan tepsi ve siniler; Divan sinisi, Salça sinisi, Künefe sinisi, Kuzu sinisi, Kahve tepsisi, Hamadan.
- Yemeklerin hazırlandığı leğenler,
- Pilav servis edilen lengeriler.
 

Geçmişte, yani bakırım görkemli günlerinde kullanılırken günümüzde unutulmaya yüz tutan bakır eşyalar ise şunlardır:

- Yemek pişirmede ve su ısıtmada kullanılan kazanlar; Mahsere kazanı, Guşhana, Kelle Kazanı, Tis kazanı, Don kazanı, Arap kazanı, Helva kazanı.
- Hamama gidecek malzemelerin konulduğu kildanlıklar,
- Bakkalların tartıda kullandıkları Bakkal tası,
- Yemeklerin taşınmasında kullanılan Sefer tası,
- Su ve yoğurt taşımada kullanılan satıllar.

Geçmişte mutfak başta olmak üzere günlük hayatın her alanında geniş kullanım alanı bulan bakır eşyalar, günümüzde ağırlıklı olarak süs unsuru olarak salonlarda sergilenmektedir. Son zamanlarda bakırın alternatifi ürünlerin sağlığa zararlı, buna karşın bakırdan yapılan yapılan kaplarda yapılan yemeklerin daha sağlıklı ve lezzetli olduğunun ortaya çıkması sonucunda mutfaklara dönüş yapan bakırın günlük hayattaki kullanımı giderek artmaktadır. Yüzyıllardır süregelen mesleklerini yaşatma savaşı veren bakırcılar, damak tadına önem veren yemek düşkünlerinin halen kullandıkları kazanları, sahanları ve cezveleri de geleneksel yöntemlerle üretmekte, ayrıca ihtiyaç ve modaya uygun olarak yeni ürünler geliştirmektedir.

Modern teknoloji ürünü plastik, alüminyum ve teflonun yaygınlaşmasından önce bakır eşyaların her alanda yaygın olarak kullanıldığı, buna paralel olarak bakırcılığın oldukça popüler ve kazançlı bir meslek kolu olduğu Gaziantep, Adıyaman ve Kilis'te yüzlerce esnafın bakır ürün imalatı, satışı ile iştigal ettiği bilinmektedir. O dönemin canlı tanıkları, anne-babaların erkek çocuklarını bakırcılara çırak vererek mesleği öğrenmelerini sağlamak, kızlarını ise bakırcı ustalarına gelin etmeye can attıklarını belirtmektedir.

Bakırcılık mesleğinin özellikle 1960'lı yıllarda altın çağını yaşadığını, bakırın kilogram fiyatının altına yakın olduğunu belirten deneyimli ustalar, bunun da bakıra verilen değerin göstergesi olduğunu ifade etmektedirler.

İpekyolu Kalkınma Ajansı 2010 yılı İktisadi Gelişme Mali Destek Programı kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği İpekyolu Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup, içerik ile ilgili tek sorumluluk Gaziantep Ticaret Odası’na aittir.