• Gumusculuk_01.jpg
  • Gumusculuk_02.jpg
  • Gumusculuk_03.jpg
  • Gumusculuk_04.jpg

Gümüşçülüğün Geçmişten Günümüze Kullanım Alanları

Geçmişte Gaziantep, Adıyaman ve Kilis'te özellikle kırsal bölgelerde yaşayan
kadınların kıyafetinde baş süslemesine büyük önem verilmiştir. Gümüşten yapılan tepelik ve gerdanlıklar, kadınların sürekli olarak taşıdıkları aksesuarlar arasında yerini almıştır.
Erkeklerin kullandığı tesbih püskülü, kamçı başı, baston başı, kılıç ve kama sapı ile kını, tütün tabakası, saat kösteği, gümüşlü zurna gibi eşyalar da Gaziantep, Adıyaman ve Kilis'te imal edilen el sanatı ürünleridir.
Eski dönemlerde şehir merkezinde ağırlıklı olarak altından yapılan takılar tercih edilirken, kırsal bölgelerde ise gümüş yoğun şekilde tercih edilmekteydi. Başa takılan Taçlar, evlendikten sonra takılan ve asla çıkarılmayan Gümüş Gaytanlar, fesin iki yanını süsleyen Şekkeler ve Pışpışılar, yüksek ayaklı takunyalar genellikle köylerde kullanılan takı ve aksesuarlardır. Geçmişte yoğun olarak üretilen ve geniş kitlelerce kullanılan diğer gümüş takılar şunlardır:
Sırmalı Fes, Gümüş Taç, Kakma Fes gibi tepelikler,
Koruklu, Kurbağalı ve Kabaralı bilezikler,
Köstek, Çalma Zinciri, Antepli gerdanı, Menteşe gerdanı, Hasır Kemer, Aşşık Kemer, Hamaylı, Aybaşı, Küçük Yarım Ay, Büyük Yarım Ay, Pırpırı, Maşallah, Yemen Yüzüğü.
Gaziantep, Adıyaman ve Kilis'te özellikle kırsal bölgelerde yaşayan
kadınların kıyafetinde baş süslemesine büyük önem verilir. Oldukça ayrıntılı olan, sosyal statüyü de ifade eden ve gümüşten imal edilen özel başlıkların her biri ayrı bir el sanatı harikasıdır.
Gümüş takı üretim yöntemlerinden savat tekniği yapısı ve estetiğiyle ayrı yere sahiptir. Bu yöntemle üretilen bilezik, kemer, tespih, sigara tabakası ve ağızlıklar oldukça değerli ürünlerdir. Savatın yanı sıra telkari, kabartma, kazıma, güverse, mıhlama ve mine diğer gümüş işleme teknikleridir.
Gaziantep'te üretimi öne çıkan ürünler; küpe, yüzük, bilezik ve günümüzde yoğun olarak imal edilen modern gerdanlık çeşitleridir.
Günümüzde madalyon, yüzük, küpe gibi modern takıların üretiminde uzmanlaşan gümüşçü ustaları, geleneksel yöntemlerle modern tasarımlara sahip eserler üretmektedir. Üretim anında tasarlanması nedeniyle hiçbirinin eşi bulunmayan madalyonlar, tamamen ustaların hayal gücü ve el becerisi ile doğaçlama şekillenir. Osmanlı döneminden itibaren bronz gibi sarı renkli metallerin birlikte kullanımı gümüş takılara ayrı bir zenginlik katar.
Geçmişte özellikle kırsal bölgelerde takı olarak, şehirlerde ise aksesuar olarak yoğun şekilde kullanılan gümüş aynı zamanda sosyal statü göstergesi olarak kabul edilmiştir. Sahip olunan gümüş miktarı ailelerin zenginlik seviyelerinin de sembolü olmuştur.

İpekyolu Kalkınma Ajansı 2010 yılı İktisadi Gelişme Mali Destek Programı kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği İpekyolu Kalkınma Ajansı ve/veya Kalkınma Bakanlığı’nın görüşlerini yansıtmamakta olup, içerik ile ilgili tek sorumluluk Gaziantep Ticaret Odası’na aittir.